Cành ô liu và cây thập giá

CÀNH Ô LIU VÀ CÂY THẬP GIÁ

Hôm nay đã rất gần ngày Nhà Báo Cách mạng Việt Nam và tôi, thoắt đó đã có 20 năm làm nghề. Buốn nhiều nhưng vui cũng nhiều, được nhiều nhưng mất cũng không hề ít.
Tôi vừa chính thức nhận chức danh không có trong sổ lương cơ quan tôi - Chủ nhiệm CLB Phóng viên Nội Chính của Hội Nhà báo TPHCM, sau rất nhiều lần từ chối không thành.
Ngày CLB PVNC ra mắt cũng là ngày báo chí đưa thông tin ông Lưu Kim thái , nguyên PCT UBND thị xã Đồ Sơn tự tử chết. Điều đáng nói là trong bức thư tuyệt mạng ngắn ngủi ông viết đã dành cho PV nội chính ( vâng cácPV viết mảng này gọi là PV Nội chính ) số chữ viết nhiều hơn số chữ ông viết dặn dò lại vợ con chuệyn gia đình ?! Tôi đã khóc khi tưởng tượng ra sự thống khổ, cay đắng của ông khi chịu hàm oan từ những con chữ. Tôi nói ông hàm oan từ những con chữ mà không cần viết có lẽ ông bị hàm oan, bởi tôi tin rằng đến phút cuối cùng đời người, những người sắp đi vào cõi chết sẽ nói sự thật. Và như thế, đồng nghiệp tôi đã nói quá những gì về ông khiến ông chết đắng cay thế? Tôi mất ngủ và ngồi thừ người trước những con chữ của người bạc mệnh. Hôm ra mắt CLB, anh Hồng Sơn, Phó Tổng biên tập báo SGGP đã nói câu chuyện này với giọng rất buồn. Anh trách các đồng nghiệp tôi ư? Không, anh chỉ nhắc chúng tôi. Đạitá Phan anh Minh, PGĐ CATP cũng nhắc lại những "bài báo dính máu" ( chữ của anh dùng đấy). Đó là những bài viết của những nhà báo đã đưa ngòi bút đi quá xa sự cần thiết của việc thông tin mà đó chính là sự bôi nhọ người khác bằng chữ nghĩa của các nhà báo. Hẳn các nhà báo chúng ta chưa quên sự việc con gái của một quan chức, mới học lớp 10 đã phải tự tử vì không chịu nổi sự dè bỉu, khinh miệt bố mình. Và Các nhà báo chúng ta hẳn cũng chưa quên một nhạc sĩ trước khi tự tử cũng đã để lại thư tuyệ t mệnh trong đó nói đến những con chữ dính máu của một vài nhà báo viết mảng VHVN...Tôi không thể nhớ có bao nhiêu người đã ngậm đắng nuốt cay vì những con chữ viết quá tay một sự vung tay không phải là "vung tay quá trán" mà là những cái "vung tay quá mạng" !
Ngày trước, khi đứng trước quan tài cô bé học lớp 10, tôi đã chết lặng thật sự khi thấy mẹ cha cô, những anh hùng biệt động thành từng vào sinh ra tử những điểm chết như chỗ không người với vẻ kiêu bạc của những người hùng và họ đã không hề chảy nước mắt khi bị bắt tra tấn dã man, thế mà họ ngã quỵ tơi tả như tàu là úa cháy vì bị tạt nước sôi ngàn độ ...Sức mạnh trong chữ viết của chúng ta đó sao ...Rồi chuyện nhạc sĩ với người học trò khuyết tài nhưng dư tiền đã được làm rùm beng và các nhà báo VHVN không chỉ phanh phui chuyện tiền nong mà nói cả những chuyện rất rêng tư khiến cậu ta chịu đựng không nổi áp lực từ công luận đã tự tử với sự oán hờn các nhà báo đọng đầy lòng và ngập cả trang thư tuyệt mạng....Và, mới nhất là quan chức ở Đồ Sơn...
Dĩ nhiên không ai muốn sự thể lại như thế, nhất là các nhà báo, tôi tin rằng không ai muốn kết cục sự việc lại bi thương thế. Không bao giờ chúng tôi muốn có kết cục đau lòng ấy. Không muốn sao lại ra nông nỗi? Nhiều người hỏi thế? Đó là cái tầm của mỗi nhà báo và cái tâm khi hạ bút. Điều này, trong ngày ra mắt CLB PV NC bà Phạm Phương Thảo đã nhắc đi nhắc lại.Tôi rất tâm đắc câu nói của bào Thảo " Sự dũng cảm của nhà báo không chỉ là dám đưa tin đấu tranh chống tirêu cực mà lcòn là dám không đăng thông tin mình biết vì lợi ích quốc gia, lợi ích tập thể, danh dự và sinh mạng của nhiều người vô can trong sựkiện ấy lớn hơn lợi ich, danh tiếng riêng của nhà báo "! .Vâng, phải dũng cảm lắm mới làm nổi việc tưởng chừng đơn giản ấy.
Mà "gây họa" sau những bài viết , nào chỉ co phóng viên nội chính. Người viết mảng kinh tế cũng gây hoạ được đấy chứ ạ. Hiện, không ít nhà báo dùng nghề nghiệp của mình làm lợi cho cá nhân mình bằng ngòi bút. Kiếm tiền thôi mà, có làm chết hay gây di hoạ cho ai đâu? Không dám đâu. Có đấy. Tôi có chị bạn học từ những năm trung học, gia đình chị nghèo lắm, nhưng con cái ngoan ngoãn học hành tốt và ngày một lớn khôn. Hai anh em chúng mới tìm được việc làm kha khá lương nên đã nghĩ đến việc báo hiếu mẹ cha bằng mua căn hộ chung cư mới thay cho căn chòi ọp ẹp dưới chân cầu TMG và mua một cái xe máy cho cả gi a đình dùng chung. Tin vào bài báo viết khen chất lượng các sản phẩm họ đang muốn mua, và họ chọn mua với lòng hồ hởi về một tương lai sang tươi mới. Cuối cùng họ không chỉ thất vọng về chất lượng sản phẩm mà còn thất vọng về uy tín của người phóng viên đã khen tới tới các sản phẩm chất lượng dỏm ấy. Bây giờ, tiền nhà thì đã trả hết, giấy tờ nhà thì chẳng ra đâu vào đâu. Giấy hồng không có, đỏ không có chỉ là giấy chứng nhận đã trả hết tiền nhà. và chờ ..chờ... Hôm gặp nhau, nghe chuyện xong, tôi bảo chị, có khi người viết không là nhà báo mà chỉ là CTV viết thuê cho đơn vị ấy trên nhiều tờ báo thôi . Chị chỉ cười nhạt với tôi và không thèm nói gì thêm rồi bỏ sang bàn khác ngồi?!. Sau này khi họp mặt lớp cũ tôi mới nghe bạn bè nói - Chị bảo, ngay cả lời nói của tôi, người chị tin cậy và quý trọng nhất trong đám bạn học thời nhỏ cũng chỉ là thông tin và cách nói của một phóng viên, mà phóng viên thì muốn nói hay, nói dở gì mà chẳng được . ??!!! Trời ơi,khổ thân bạn tôi ơi !
Đến khi nào mới có sự sòng phẳng với những người làm nghề viết báo ? Nhà báo nào của công luận và nhà báo nào của doanh nghiệp? Và bao giờ mới có sự sòng phẳng với bạn đọc về nhũng thông tin được đưa ra từ các bài báo đó là do nhận định của người viết hay viết theo đơn đặt hàng ?
Ngẫm nghĩ lại, suốt bao năm qua, nhà báo làm được rất nhiều việc tốt, giúp đỡ biết bao cảnh đời thoát khổ và minh oan cho biết bao người, đấu tranh cho những việc đúng ; điều này không ai có thể phủ nhận công sức của nhà báo được. Các nhà báo, nhiều người đã sống trong sáng với ngòi bút đầy lửa đấu tranh cho đến hết đời như nhà báo Trần Bặch Đằng, như bác Trần Văn Giàu, như Pétrus Ký, Nguyễn An Ninh ...Cũng có những người đã đổ máu để theo đuổi , giử gìn bảo vệ chân lý ở các báo, dù hiện họ còn rấ trẻ tuổi. Còn tôi, tôi đã làm được những gì trong khoảng thời gian không quá dài nhưng không hề ngắn ngủi khi thực thi nhiệm vụ ? Tôi đã từng có nhiều phiền muộn và cay đắng và cả những hạn phúc ngọt ngào trong những năm tháng làm nghề . Được - mất trong nghề thật khó tính toán phân minh. Có việc, theo tôi là mất , nhưng theo người khác lại là được; và rất nhiều việc ngược lại thế. Và đã là nhà báo, ai cũng có thể đem đến hạnh phúc, lòng tin cho bạn đọc và nhân vật của mình; cũng đều có thể mang hoạ , mang cay đắng đau khổ đến cho nhân vật, dối tượng của mình, mà không hề phân biệt mảng miếng, lĩnh vực anh, chị đang viết.
Thật là trong nghề báo, khoảng cách của "cành ô liu và cây thập giá" chỉ là sợi chỉ mong manh!
Nhân ngày 'giỗ" của nghề nghiệp mình, tôi đang tự soi lại lòng mình và tự kiểm lại những việc mình làm để xem trong những giọt mực tôi đổ ra trong các bài báo có dính máu không? Và thật hạnh phúc, may mắn cho tôi và cho gia đình tôi trong những năm tháng hành nghề quả là đã có nước mắt, mồ hội và máu rơi ...nhưng đó chính là máu của tôi mà thôi. Đã có lần tôi suýt trở thành "cô hồn" trên miếu giữa cung đường rừng vắng vẻ của dãy Trường Sơn khi đi và viết ..Tất cả đều là kỷ niệm và tôi mong, tất cả mọi người quanh tôi, bạn bè tôi người lớn hơn tôi hãy nhắc nhở tôi, thậm chí mắng chửi tôi, hãy giúp tôi phản tỉnh khi thấy tôi chợt có hành vi sa ngã, chợt có thái độ tiêu cực với nghề ...Cuối cùng, xin cảm ơn những bữa cơm nấu chỉ "tám"chứ không phải được "chín" của hai cậu con trai bé nhỏ của tôi đã thay tôi làm bếp những khi tôi bận rộn, vắng nhà.Cám ơn nhữg tô cháo ăn liền rẻ tiền nhưng đầ y tình cảm mà các con tôi đã nấu những lúc mẹ đau nặng, sau mỗi chuyến công tác dài ngày vất vả kiếm sống. Xin thứ lỗi cho mẹ về nỗi sợ hãi các con phải gánh chịu từ những cuộc điện thoại hăm doạ trong đêm và những thư gửi nặc danh, lúc mẹ vắng nhà , khi các con chưa đầy 15 tuổi, nhé các con ...Và , tôi cúi đầu nói lời cảm ơn những người dân, những thanh niên tốt bụng đã cứu tôi thoát hiểm trong biết bao lần tôi phải diện với hiểm nguy bất chợt trên đường hành nghề ...Và rất cảm ơn cơ quan báo của tôi, nơi có những ông anh bà chị đúng nghĩa cả về tuổi nghề lẫn tuổi đời và xin cảm ơn những người bạn thân thương ở quanh tôi , ( dù rất hiếm) đã sẵn lòng đưa cho tôi mượn bàn tay những khi ngã ngựa, yếu lòng ...
Và, hôm nay, tôi sẽ mở blog nay sang chế độ "mở tanh banh" thay vì chỉ friend of friend để mọi người nhận cùng nhận được lời cám ơn chân thành từ tôi , một nhà báo hẳn còn nhiều khiếm khuyết nhưng luôn muốn được mọi người yêu thương, quý mến...(tham quá phải hông?)
Beijing