TRò chuyện với chính mình

Hôm nay, ngày 20-6. Ngày mai, ngày Nhà báo Việt Nam.
Từ sáng giờ, tòa soạn báo người người vào ra tấp nập. Ai cũng cười với nhau, có lẽ mọi người đang rất vui.
Hoa và hoa. Người cùng người.
Ngày của hoa và của những nụ cười.
Nhưng cả năm chỉ có 1 ngày vui như thế và hoa nhiều như thế, còn lại 364 ngày khác, không như thế?
Năm nay tôi không đi đâu dù là những nơi ấy rất quen với tôi, bao năm qua.
Năm nay, ngày 21-6 tôi không nhận ăn uống tiệc tùng với ai, ngoài những bữa cơm bụi ăn vội trong văn phòng với hai người bạn nhỏ thân thương của tôi.
Năm nay, tôi vẫn nhậnnhiều hoa và quà, nhưng trong đó có ba món qua mà tôi trân trọng đó là bình hoa của Ngọc Thảo, cô bạn gái con trai út tôi tặng "Bác và anh Đạt", một cái bánh kem to đùng của con và bình hoa tươi của ông anh yêu quý ở Viện Tim tặng cùng với máy hát CD -Cassette. Tấm hình này chụp rất lâu rồi, nhưng để Lửa nghề sáng mãi trong lòngmỗi người cầm bút , thật khó đấy.
Hôm qua, một nhóm chúng tôi làm việc ở nhiều cơ quan thông tấn khác nhau, từng làm việc cùng nhau, từng sướng khổ cùng nhau trên biết bao nẻo đường đất nước mình và đất nước bạn đã ngồi với nhau để gặm nhấm lại những nỗi buồn do chính những đồng nghiệp và cả mình gây ra cho bạn đọc. Để cùng vui cười hể hả với biết bao việc đã làm được cho đời và cho người. Nói, kể, tự trách mình rồi tự than phận rồi tự động viên và cũng tự khen thưởng chính mình và nghề của mình đến say nhừ mới về nhà.
Chúng tôi ngồi kể với nhau chuyện nhà anh Ba T, ngày xưa để tự cắn chính mình, để tự dày vò chính lòng mình và để tự răn mình rằng - hãy nhớ điều cay đắng từ cái chết của con gái anh và hãy nhớ để không bao giờ được viết như thế.
Chúng tôi ngồi kể lại với nhau nhiều chuyện, nhiều chi tiết và nhiều nhân vật trong vụ án và để phân tích "vì sao em chết?" trong vụ án PM18. Và cùng phân tích vì sao các phóng viên trẻ bây giờ "gan cùng mình" như thế. Gan cùng mình vì dám viết lên báo những gì mình không biết, mình không nghe, không thấy. Thế mới chê chứ. Bời viết những tin tức mà mình không thể xác minh đúng- sai, thì quả là liều thật. Báo chí không thể quá lãng mạn như kiểu "Chỉ nghe tiếng hát mà lòng yêu thương", với báo chí, không chỉ nghe mà đã ...tung bút.
Ngày xưa, chỉ để viết về các chiến sĩ kế hoạch nhỏ ở Củ Chi chết mà tôi và PV ảnh Tuấn Nhã đã phải đi xe gắn máy đến 3 lần. Lần đầu, đến gặp chính quyền địa phương và địa phương có mời đại diện 3 gia đình của 4 chiến sĩ kế hoạch nhỏ hy sinh (có một gia đì nh chết hai con). Vẫn cảm thấy trong lòng thế nào ấy. Lại rủ phóng viên ảnh đi , đến bây giờ tôi không còn nhờ là ấp gì của Củ Chi, nhưng nhớ là đi vào trong xa lắm và đó là một xóm nghèo lắm. Cả hai lội bộ nắng hoa mắt , đi đã mệt phải dẫn theo chiếc xe Cub 78 mới vào đếnnhà . Gặp được 2 gia đình có người ở nhà, ngôi nhà rách nát treo trên vách tấm Bằng khen của Dũng sĩ kế hoạch nhỏ. Những người trong nhà không ai nhớ nơi các bạn nhỏ đã hy sinh và những ngôi mộ của các bạn chôn ở đâu? Những người nhà hôm ấy gặp là những đứa em, mà cha mẹ chúng cố đẻ thêm sau khi hai anh chị của chúng chết bất ngờ cùng lúc khi chị mới 10 tuổi và cậu em mới 8 tuổi. Chờ mãi không gặp được cha mẹ các chiến sĩ kế hoạch nhỏ kia, chúng tôi la cà hàng xóm thì nghe thêm nhiều chuyện mủi lòng của các gia đình ấy mà cán bộ ấp, xã không biết.
Chúng tôi quyết đòi "côngbằng" cho các dũng sĩ chiến sĩ kế hoạch nhỏ - Nhà nước công nhận các em là liệt sĩ. Bài viết xong nhưng lại vẫn thấy sợ những điều mình viết , không biết có "lên gân" quá không, không biết nhữibng điều viết giọng oán trách và quy trách nhiệm cho ai đó, như thế liệu đã đúng? Và không biết những điều mình nghe từ hàng xóm kể có chính xác không, khi mà sự việc buồn lòng ấy đã đi qua hơn 10 năm rồi? Và tôi quyết định quay lại nhà các dũng sĩ kế hoạch nhỏ ấy lần thứ 3, một mình để xác tín điều mình đang đấu tranh đòi hỏi. Và quả là có những thông tin phải viết lại thật. Nhưng sau loạt bài ấy, Bí thư Thành đoàn khi ấy là anh Hoàng Năng và phụ trách Hội đồng đội khi ấy là anh Đức Hải đã cùng chung tay mở đợt hỗ trợ cho các gia đình, xây mới 4 ngôi mộ nhỏ bé và làm thủ tục xin công nhận là liệt sĩ cho 4 bạn trẻ "chết khi đang làm nhiệm vụ" của tuổi mình.
Tôi cũng còn nhớ, Tuấn Thaso, bầu ca nhạc của Đan Trường, ngày xưa cũng từng là nhân vật của bài viết của chúng tôi thời mà Tuấn là Dũng sĩ kế hoạch nhỏ đấy chứ. Rất nhiều niềm vui để chúng tôi ngồi nhắc lại với nhau, nhân ngày của mình. Chúng tôi mãi tự nhắc nhau viết an toàn. Khôngchỉ là an toàn cho người viết mà buộc phải giữ an toàn cho các chi tiết trong bài viết và cả nhân vật của mình, nếu thật sự họ cần được bảo vệ.
Điều tôi viết ra trên đây không nhằm nói với ai điều gì, chỉ nhằm đến việc tự răn mình và tự nhắc nhở mình trong hành xử công việc hàng ngày mà thôi.